
Chleb czy bułki - kupujemy je codziennie. Podczas ich wyboru warto się jednak zastanowić, które będą dla nas korzystniejsze.
Nie kieruj się przyzwyczajeniem. Wybierz pieczywo razowe i przekonaj się o jego pozytywnym wpływie na zdrowie i samopoczucie.
Większość z nas nie wyobraża sobie życia bez chleba. To naturalne, chleb łatwo zaspokaja głód, dlatego że dostarcza dużej ilości energii w postaci węglowodanów złożonych. Poza tym jest źródłem wielu składników mineralnych oraz witamin.
Powinniśmy jednak zwrócić uwagę na to jaki rodzaj pieczywa wybieramy. Pieczywo pełnoziarniste, tzw. ciemne, produkowane jest z mąk, które nie zostały pozbawione warstwy zewnętrznej ziarna zbożowego, czyli tzw. otrąb. W tej warstwie znajduje się najwięcej ważnych dla zdrowia składników pokarmowych. Pieczywo jasne natomiast produkuje się z mąk białych, całkowicie pozbawionych drogocennych otrąb a więc o znacznie zmniejszonej wartości odżywczej.
Przyjrzyjmy się temu bliżej porównując dwie bułki:
- jasną kajzerkę oraz pełnoziarnistą grahamkę:
- Grahamka jest mniej kaloryczna od kajzerki. 100 g grahamki dostarcza 258 kcal, zaś ta sama masa kajzerki - aż 296 kcal. Dzieje się tak dlatego, że pieczywo jasne wytwarza się z bielma ziaren zbóż. Bielmo jest częścią ziarna o największej zawartości węglowodanów. Zatem wybierając ciemne pieczywo, które oprócz bielma zawiera także otręby, zwiększasz swoją szansę na zrzucenie zbędnych kilogramów.
- Grahamka zawiera ponad 2,5 razy więcej błonnika niż kajzerka. Błonnik, czyli włókno pokarmowe, to cenny składnik pożywienia. Jest odporny na działanie naszych enzymów trawiennych, nie ulega trawieniu i przyswajaniu w organizmie, jest całkowicie wydalany. Włókno pokarmowe pełni w organizmie szereg istotnych funkcji, przyczyniając się do zmniejszenia ryzyka zachorowań na wiele różnych chorób:
• Stymuluje gryzienie i zwiększa wypływ śliny.
• W żołądku wiąże nadmiar kwasu solnego - niweluje „uczucie kwaśności”.
• Zmniejsza gęstość energetyczną pożywienia oraz „pęcznieje” w żołądku, powoduje, że uczucie sytości trwa dłużej.
• Zwiększa wypełnienie jelit i pobudza ich ukrwienie. Skracając czas zalegania treści pokarmowej, przyspiesza wydalanie kału, przez co zapobiega zaparciom, a także wspomaga ich leczenie.
• W jelitach tworzy korzystne podłoże dla rozwoju pożądanej mikroflory bakteryjnej.
• Rozcieńcza i pochłania związki rakotwórcze oraz skraca czas kontaktu treści pokarmowej z błoną śluzową jelita, tym samym przyczyniając się do zmniejszenia ryzyka powstawania nowotworów jelita grubego.
• Pochłania szkodliwe metale ciężkie, dzięki czemu zapobiega ich wchłanianiu do organizmu.
• Obniża poziom glukozy we krwi, co jest zjawiskiem korzystnym szczególnie dla diabetyków.
• Obniża poziom cholesterolu, zmniejszając ryzyko powstawania chorób serca i układu krążenia, takich jak miażdżyca czy nadciśnienie.
• Dieta bogatobłonnikowa i niskotłuszczowa zmniejsza ryzyko zachorowań na raka piersi, ponieważ obniża poziom hormonów produkowanych przez jajniki.
- Większa zawartość składników mineralnych również przemawia za wyborem pieczywa pełnoziarnistego. Zawartość takich składników mineralnych jak żelazo i magnez, ale też cynk, miedź, potas i fosfor jest aż 5 razy wyższa w grahamce niż w kajzerce. Minerały pełnią wiele funkcji kluczowych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Np. żelazo jako składnik hemoglobiny i mioglobiny bierze udział w transporcie tlenu we krwi, a jego niedobór może prowadzić do niedokrwistości i anemii. Z kolei magnez to składnik kości, zębów i tkanek miękkich
- Ciemne pieczywo jest też lepszym źródłem witamin z grupy B, głównie B1,B2 i PP. Witaminy te zawarte są głównie w zewnętrznych warstwach ziarna. Znaczne ich straty następują podczas przemiału zbóż. Niedobór witamin z grupy B może prowadzić do poważnych chorób, takich jak beri-beri, choroby i zapalenia skórne, czy też pelagra. Także niewielkie niedobory tych witamin mają negatywne konsekwencje, niekorzystnie wpływają na wygląd cery i paznokci, mogą też doprowadzić do powstawania tzw. „zajadów” w kącikach ust. Ważne jest aby dostarczać swojemu organizmowi witamin z grupy B regularnie wraz z pożywieniem, a to dlatego, że nie są one magazynowane w naszym organizmie, ich nadmiar jest wydalany.
- Grahamka jest też obfitszym źródłem antyoksydantów niż kajzerka. Dostarczanie organizmowi antyoksydantów, czyli przeciwutleniaczy, to naturalny sposób ochrony przed wolnymi rodnikami. Wolne rodniki powstają podczas przemiany materii, a także na skutek oddziaływania promieniowania UV, wysokiej temperatury, substancji toksycznych czy stresu. Te szkodliwe związki mogą prowadzić do miażdżycy, udaru mózgu, zaćmy, choroby Parkinsona, reumatoilnego zapalenia stawów a nawet nowotworów. Wolne rodniki mogą każdego dnia uszkadzać nasze DNA, jednak dzięki antyoksydadantom zbyt reaktywna cząsteczka wolnego rodnika zostaje „uspokojona”. Antyoksydanty mają nie tylko działanie profilaktyczne, ale są też wykorzystywane w leczeniu m. in. miażdżycy i nowotworów.

Pełnoziarniste - nie tylko pieczywo!
Bez przesady można stwierdzić, że spożywanie produktów pełnoziarnistych ma prozdrowotny wpływ na nasz organizm i przyczynia się do zmniejszenia ryzyka zachorowań na wiele chorób. Pamiętajmy, że produkty z całego ziarna to nie tylko ciemne pieczywo, ale też np: grube kasze, ciemny ryż, czy też makaron pełnoziarnisty - warto je włączyć do swojej diety.
Autorką artykułu jest:
inż. Alicja Przybylak
Specjalistka ds Żywienia Człowieka
Ekspertka serwisu Odchudzanko.pl