Witamina C - kwas askorbinowy

Witamina C od lat pozostaje jednym z najpopularniejszych środków leczenia przeziębień i zapobiegania im. Jednocześnie jest to jedna z najmniej trwałych witamin. Oprócz ludzi tylko małpy i świnki morskie muszą przyjmować witaminę C z pożywieniem lub w formie suplementów, pozostałe zwierzęta potrafią same wytwarzać ją we własnych organizmach.

Znaczenie witaminy C dla organizmu i zdrowia

Witamina C jest jednym z tzw. antyutleniaczy, co oznacza, że zwalcza niekorzystne dla organizmu wolne rodniki, powstające w procesie oddychania. W ten sposób witamina ta wzmacnia naszą odporność. Ma ona też korzystny wpływ na układ krwionośny. Wykorzystuje się ją w profilaktyce niedokrwiennej choroby serca a także leczeniu nadciśnienia tętniczego. Poza tym witamina C pobudza organizm do wytwarzania niektórych hormonów, a także kolagenu, czyli białka odpowiedzialnego m.in. za stan naszych ścięgien oraz elastyczność skóry.

Źródła witaminy C w pożywieniu

Duże ilości witaminy C występują w owocach: cytrusach, czarnych porzeczkach, owocach dzikiej róży i truskawkach. Wśród warzyw, do bogatych źródeł tego składnika należą: kapusta, czerwona papryka i natka pietruszki. Co ciekawe, wartość odżywcza witaminy C wzrasta na skutek działania bakterii fermentacyjnych, dlatego możemy jej sobie dostarczyć jedząc nie tylko świeże warzywa, ale i kiszonki.

Niestety, duża wrażliwość witaminy C na tlen i wysoką temperaturę sprawia, że podczas robienia surówki tracimy ok 20% jej zawartości, a gotując warzywa – nawet jej połowę.

Niedobory witaminy C

Najpoważniejszym możliwym skutkiem niedoboru witaminy C jest szkorbut. Objawy tej groźnej choroby to m. in. krwawienie, zapalenie dziąseł, czy rogowacenie naskórka. Tak silna awitaminoza występuje jednak dużo rzadziej niż drobne niedobory. Dzieje się tak dlatego, że kiedy w pożywieniu brakuje witaminy C, organizm wykorzystuje jej zapasy zgromadzone m.in. w wątrobie. Uwalniana jest jednak wtedy tylko minimalna dawka składnika, która co prawda pozwala uniknąć zachorowania na szkorbut, ale jest zbyt mała aby uchronić organizm przed innymi skutkami niedoboru – osłabieniem odporności na infekcje i spadkiem sprawności fizycznej.

Ciekawostki o witaminie C

• Głównym źródłem witaminy C w naszym kraju są ziemniaki. Pomimo że nie są one obfite w ten składnik, jemy ich tak dużo, że z ziemniaków dostarczamy sobie więcej witaminy C, niż ze wszystkich owoców razem wziętych.
• Witaminę C podaje się chorym we wstępnej fazie leczenia dróg moczowych, aby uzyskać w nich środowisko kwaśne.

Opracowanie merytoryczne - Alicja Przybylak
Współpraca redakcyjna - Jakub Wojnach